Migotanie przedsionków to zaburzenie rytmu serca, które potrafi rozwijać się po cichu, a jednocześnie znacząco zwiększać ryzyko groźnych powikłań, w tym udaru mózgu. U jednych objawia się nagłym kołataniem serca, w przypadku innych przez długi czas nie daje żadnych sygnałów ostrzegawczych. Właśnie dlatego temat wymaga rzetelnego, pogłębionego omówienia – bez uproszczeń i bez straszenia, ale też bez bagatelizowania problemu.
Ten artykuł wyjaśnia migotanie przedsionków kompleksowo – od mechanizmu powstawania, przez przyczyny migotania przedsionków, objawy, diagnostykę, aż po nowoczesne leczenie migotania przedsionków i realne rokowania.
Migotanie przedsionków to najczęściej występująca arytmia serca. Polega na chaotycznej, bardzo szybkiej aktywności elektrycznej przedsionków, które zamiast kurczyć się rytmicznie, jedynie „drgają”. W praktyce oznacza to utratę efektywnej pracy przedsionków i nieregularną, często przyspieszoną pracę komór serca.
Z punktu widzenia pacjenta kluczowe są dwa fakty:
To właśnie dlatego migotanie przedsionków nie jest jedynie „uciążliwym kołataniem”, ale chorobą wymagającą kontroli lekarskiej.
W prawidłowych warunkach rytm serca wyznacza węzeł zatokowy. Impuls elektryczny rozchodzi się w uporządkowany sposób – najpierw kurczą się przedsionki, potem komory. Dzięki temu krew jest skutecznie przepompowywana przez serce.
W migotaniu przedsionków ten mechanizm się rozpada. Impulsy elektryczne powstają jednocześnie w wielu miejscach przedsionków, z częstotliwością nawet 350-700 na minutę. Skurcz przedsionków zanika, a komory reagują w sposób nieregularny.
Efekt to:
Migotanie przedsionków nie zawsze przebiega w ten sam sposób. W praktyce klinicznej wyróżnia się trzy główne postacie:
Rodzaj arytmii ma bezpośredni wpływ na leczenie migotania przedsionków i rokowanie.
Przyczyny migotania przedsionków są złożone i często nakładają się na siebie. U jednego pacjenta decyduje choroba serca, u innego zaburzenia hormonalne lub styl życia.
Zobacz też: Czym jest choroba wieńcowa?
U części pacjentów nie udaje się ustalić jednoznacznej przyczyny – wtedy mówi się o migotaniu samoistnym.
Objawy migotania przedsionków bywają bardzo różne. To jedna z przyczyn, dla których choroba bywa rozpoznawana późno.
Warto podkreślić, że migotanie przedsionków może przebiegać bezobjawowo i zostać wykryte dopiero po udarze lub w badaniu EKG wykonanym z innego powodu.
Pilnej pomocy medycznej wymagają sytuacje, gdy objawy migotania przedsionków obejmują:
W takich przypadkach liczy się czas.
Rozpoznanie migotania przedsionków opiera się na połączeniu wywiadu, badania fizykalnego i badań dodatkowych.
Najważniejsze z nich to:
Najpoważniejszym powikłaniem migotania przedsionków jest udar niedokrwienny mózgu. Zaburzony przepływ krwi sprzyja tworzeniu się skrzeplin, które mogą zamknąć naczynia mózgowe lub obwodowe.
Drugim istotnym problemem jest niewydolność serca. Brak skurczu przedsionków obniża wydolność krążenia nawet o 15%, co u pacjentów z chorobami serca może mieć duże znaczenie kliniczne.
Leczenie migotania przedsionków zawsze powinno być indywidualne. Lekarz bierze pod uwagę:
Podstawowe cele leczenia to:
Farmakologiczne leczenie migotania przedsionków obejmuje:
⠀Dobór terapii wymaga doświadczenia i regularnej kontroli.
Kardiowersja polega na przywróceniu rytmu zatokowego – farmakologicznie lub za pomocą impulsu elektrycznego. Jest skuteczna, ale u części pacjentów arytmia nawraca.
Ablacja to zabieg inwazyjny, który niszczy ogniska wywołujące arytmię. Stosuje się ją głównie u pacjentów z objawowym, nawracającym migotaniem przedsionków.
Profilaktyka udaru to fundament terapii. Leki przeciwkrzepliwe znacząco zmniejszają ryzyko powikłań i są stosowane u większości pacjentów z migotaniem przedsionków.
Zmiana stylu życia realnie wpływa na przebieg choroby. Kluczowe znaczenie mają:
Rokowanie zależy od skuteczności leczenia i kontroli czynników ryzyka. Dobrze prowadzone leczenie migotania przedsionków pozwala wielu pacjentom funkcjonować aktywnie przez długie lata.
Nie. Migotanie przedsionków może przebiegać bezobjawowo.
W wielu przypadkach tak, choć czasem choroba wymaga przewlekłego leczenia.
Najczęściej są to nadciśnienie, choroby serca i zaburzenia tarczycy.
Nie zawsze – czasem konieczna jest kardiowersja lub ablacja.
Poznaj nowe możliwości leczenia migotania przedsionków w ramach badań klinicznych w FutureMeds
Skorzystaj z wyszukiwarki poniżej, aby sprawdzić aktualną ofertę oraz kryteria kwalifikacji na poszczególne badania i konsultacje.
Dowiedz się więcejWięcej informacji
